Bouwmuur brandveilig vanaf het dak
Bij oudere rijtjeswoningen met een houten plat dak bestaat een groot risico op branddoorslag via open ruimtes tussen bouwmuur en houten dakbeschot. Consolidated Nederland herstelt dit verborgen gebrek vanaf de dakzijde.
In ons land zijn circa 155.000 eengezinswoningen en 125.000 meergezinswoningen die vallen in een risicogroep wat betreft branddoorslag. Dit zijn woningen van voor 1980 met een houten plat dak. Als dakbeschot en woningscheidende muur niet goed op elkaar aansluiten, kan een brand zeer snel overslaan. Alleen een volledig gesloten detail – of een voldoende brandwerende plafondconstructie – garandeert een WBDBO (weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag) van 20 minuten, zoals het Bouwbesluit eist voor bestaande woningen van dit type. Het Ministerie van VROM heeft begin 2009 in een Inspectiesignaal woningeigenaren al op dit probleem gewezen en een inventarisatie voorgeschreven. Dit naar aanleiding van branden in Zaandam en Hoofddorp in 2008.
Nieuwere woningen vallen niet in de risicogroep, omdat vanaf begin jaren ’80 hogere eisen werden gesteld aan geluidisolatie. Daardoor is meer aandacht besteed aan het dichten van openingen, wat tevens de WBDO verbeterde.
Minder schade en overlast
Dakbedekkingsbedrijf Consolidated constateerde dat het brandgevaarlijke detail minstens zo goed bereikbaar is vanaf het dak als vanaf de binnenzijde van de woning. Bij onderzoek – en eventueel herstel – vanaf het dak ontstaat geen schade aan de binnenzijde en nauwelijks overlast voor bewoners. Het bedrijf voerde dan ook al diverse inventariserende onderzoeken en herstelwerkzaamheden uit voor met name woningbouwcorporaties, vertelt vestigingsleider Dennis Verkaik.
“Na onderzoek ontwerpen wij een principedetail voor het herstel. Maar wij zijn geen brandspecialisten. Externe deskundigen toetsen dit aan de WBDBO-eisen. Daarbij moeten Bouw- en Woningtoezicht en de brandweer ook nog instemmen. Er is dan ook geen standaarddetail om dit op te lossen. Ook al omdat elke situatie anders is. Waarbij ook nog meespeelt of de opdrachtgever het herstel wil combineren met een volledige dakrenovatie.” In dat laatste geval is echter geen sprake meer van ondergeschikte werkzaamheden en zal veelal moeten worden voldaan aan de nieuwbouweis van 60 minuten WBDO, eventueel te reduceren tot 30 minuten bij laagbouwwoningen.
Project Gorinchem
Voor een corporatie in Gorinchem herstelde Consolidated 133 eengezinswoningen. Bij deze woningen bleek het dakbeschot echter te bestaan uit dragende dakplaten van 70 mm dikke stroplaten. “Dat is dermate brandbaar dat het geen zin had om alleen de ruimte boven de woningscheidende muur te dichten”, zegt Verkaik. Het draaide daarom uit op een volledige dakrenovatie, met nieuw dakbeschot, nieuwe isolatie op het dakbeschot en nieuwe dakbedekking. Daarbij gingen dan ook de nieuwbouweisen voor de WBDBO gelden.
Voordat het nieuwe dakbeschot is aangebracht, is eerst de woningscheidende muur verhoogd. Dat is gedaan door aan weerszijden van de woningscheidende muur een strook brandwerende beplating aan te brengen. De tussenliggende ruimte is opgevuld met steenwol. Nauwkeurig werken garandeert een volledig gesloten aansluiting op het dakbeschot (underlayment). Een hogere WBDBO is bereikt door het dak ter plaatse van de bouwmuur te isoleren met minerale wol (dat in een hogere brandklasse valt). De overige dakdelen zijn geïsoleerd met PIR. “Voorgeschreven was minerale wol in een strook van een meter. We hebben dat om praktische redenen op 1,2 meter gesteld vanwege de maat van de platen.” Tot slot is op de dakbedekking nog een strook betontegels aangebracht, wat eveneens bijdraagt aan verhoging van de WBDBO.
Project Hoek van Holland
Voor een woningbouwvereniging in Hoek van Holland herstelde Consolidated 222 woningen, verdeeld over 37 blokken. Consolidated had de voordeligste inschrijving bij een aanbesteding voor permanente valbeveiliging. Toen het Inspectiesignaal van VROM kwam, kreeg de aandacht voor de brandveiligheid echter voorrang.
Deze daken zijn niet volledig gerenoveerd. Niettemin vond de dienst Bouw- en Woningtoezicht het onvoldoende als alleen de ruimte boven de bouwmuur werd gedicht. Diverse oplossingen passeerden de revue. Uiteindelijk is ervoor gekozen om op de muur minerale wol aan te brengen, of brandwerende PUR waar de ruimte klein was. Open naden in de bouwmuren zijn gevuld met brandwerende kit.
Ter plaatse van de bouwmuur is het houten dakbeschot over een breedte van 60 cm verwijderd en vervangen door brandwerend plaatmateriaal. Dat vereiste zeer nauwkeurig timmerwerk omdat de brandwerende platen niet bestand zijn tegen buiging. Vervolgens is een tweelaags dakbedekkingssysteem aangebracht, met een XPS-isolatielaag en een ballastlaag van grind.
Bij beide projecten fungeerde Consolidated als hoofdaannemer, en daarmee als aanspreekpunt en verantwoordelijke richting bewoners en opdrachtgever.
Over sommige dingen moet je soms nog wat langer nadenken, en zo ook over dit detail, en kwam op de volgende gedachte;
Is die balklaag wel sterk genoeg, want omdat het dak nu aan de nieuwbouw voorschriften moet voldoen, moet die balklaag ook sterk genoeg zijn, voor de inbrandtijd, en dat is zeker aan 3 zijden van iedere balk 2 cm. per half uur, want daar moet de constructeur tegenwoordig mee rekenen, er vanuit gaande dat dat bestaande plafond uit die tijd naar alle waarschijnlijkheid een zeer brandbaar zachtboard plafond is.
als dus die balklaag daar niet op is berekend, en dat deed men in die tijd niet, en het plafond is van zachtboard, dan begeeft die balklaag het binnen de 30 minuten, en omdat alles aan elkaar vast zit, trekt hij mogelijk ook de isolatie, dakbedekking en tegels van de buren mee, en zet de underlayment en niet brandwerende isolatie en bedekking aldaar in de hens.
Naar mijn idee is de oplossing, om 2 zelfstandig gescheiden brandwerende opstanden te maken vanuit iedere bouwmuur, met afdekkap, opdat bij brand er gewoon 1 dak met opstand tussen uit kan zakken, en de rest intakt blijft, niet wordt mee getrokken, en dus geen overslag van brand, of optie 2, met dit getekende detail (behalve nog het geluidsaspect) een nieuw brandwerend plafond aanbrengen, daar is naar mijn idee dan dit detail in de basis geschikt voor, maar zoals nu voorgesteld heb ik grote twijfels.
Ben benieuwd hoe andere dit eventueel zien.
In dat getekende detail van het project in Gorinchem is dus nieuw dakbeschot aangebracht van underlayment, en die loopt dan door over beide woningen, je kunt je afvragen of daar goed over nagedacht is, ik denk van niet.
Afhankelijk van de kwaliteit van dat aangegeven bestaande plafond moet je dan maar hopen dat die 30 minuten gehaald wordt.
Die underlayment nu je hem toch nieuw aan brengt, had je moeten stoppen bij het hart van de bouwmuur, en tussen die beide underlayment platen van beide woningen op het hart van die bouwmuur een naad houden waar je een firestop aanbrengt, zo’n uitzwel strip, dan had je met meer zekerheid aan die 30 minuten gekomen, waarschijnlijk nog wel langer en dat is zelfs niet strafbaar, want die 30 minuten is minimale bodem eis, al met korting, want oorspronkelijk ging het over 60 minuten, bijkomend voordeel had meteen een betere geluidsisolatie geweest vanwege het flankerende effect van het nu doorlopende underlayment dakbeschot, want die had met die firestop onderbroken geweest, 1 van de grondbeginselen om geluid te stoppen bij dergelijk soort constructies.
@H.t.Havinga
Bij deze dan: wat is die oplossing?
KoopmansBouwgroep uit Enschede heeft hiervoor beproefd concept onwikkeld. Vraag naar de oplossing.