Waterglas voorkomt waterstromen
De 6700 m2 grote bouwkuip van het stadhuis in Weert kon droog worden uitgegraven door de bodem te injecteren met waterglas. De wanden van de bouwkuip zijn uitgevoerd als Cutter Soil Mix wand, waarbij grout door de bodem wordt gemengd. De droge bouwmethode voorkomt ongewenste waterstromen in de bodem.
Door bemaling komen ondergrondse waterstromen op gang, waardoor in de buurt aanwezige vervuiling zich ook kan gaan verplaatsen. Daarom was bemaling ongewenst bij de bouw van de 7 meter diepe parkeerkelder voor het nieuwe stadhuis in Weert. Ook het slaan van damwanden was ongewenst. Dit vanwege de trilling, maar tevens vanwege de harde leemlaag in de bodem. Door de harde laag is grote kans op het uit het slot lopen van de damwanden, waardoor lekkages optreden. Bovendien kon de damwand niet overal weer worden getrokken, waardoor veel kapitaal in de grond zou blijven zitten.
Soil-ID (bouwkundige bodeminjecties) uit Breda werd al in de vo-fase gevraagd om advies voor het vinden van een alternatieve bouwmethode. Toen de bouwcombinatie Mertens-Meulen de aanbesteding won, bood Soil-ID aan om samen met Jetmix uit Werkendam de gehele bouwkuip te gaan verzorgen. Uitgangspunt daarbij waren CSM-wanden met groutankers, een aantal trekpalen en een bodeminjectie met waterglas.
Vanaf maaiveld
Als eerste stap zijn vanaf het maaiveld de trekpalen aangebracht. Die zijn alleen nodig op de plaats waar straks laagbouw op de kelderbak wordt gerealiseerd. Waar hoogbouw komt, is de gebouwmassa voldoende om opdrijven te voorkomen.
Ook vanaf maaiveld zijn rondom de bouwkuip de Cutter Soil Mix wanden aangebracht. Dit is uitgevoerd door Wedam. Bij CSM-wanden wordt een wand gecreëerd door met twee ronddraaiende raderen grond te mengen met grout. Dit is alleen mogelijk in zanderige bodems, tot een diepte van 21 meter. In Weert was de diepte 13,5 meter en is totaal 360 m1 CSM-wand gerealiseerd.
Waterdichte laag
Tot slot is vanaf het maaiveld het waterglas geïnjecteerd. Dit is een natriumsilicaat dat middels een verharder in de bodem een waterdichte laag vormt. Deze laag zit op 12 tot 13 meter onder het maaiveld, zodat er zich na het ontgraven nog 5 meter grond boven de injectielaag bevond. “Het waterglas is alleen waterafsluitend. Het is niet constructief”, vertelt Patrick Wolfs van Soil-ID.
Helemaal waterdicht is de laag niet. En ook de aansluitingen in de CSM-wanden zijn niet helemaal waterdicht. Daardoor moet per uur nog 13 m3 water worden weggepompt. Dit is echter ruim binnen de gestelde norm van maximaal 25 m3 per uur. Het wegpompen van het water gaat door totdat er voldoende gebouwmassa is gerealiseerd om opdrijven te voorkomen. Daarna mag het grondwater weer vrijelijk de bouwput instromen.
Groter raster
Soil-ID werkt in principe met injectiepunten in een raster van 900 mm. Vanwege de harde leemlaag in de bodem is in Weert het aantal injectiepunten verkleind en is een raster van 1200 mm aangehouden. Dat betekent wel dat er meer waterglas moest worden geïnjecteerd. “Waterglas vormt in de bodem in theorie een bol vanaf het injectiepunt. Die bollen moeten elkaar voldoende raken. Vergroot je de onderlinge afstand, dan moet je het volume van de bollen nog veel meer vergroten.” In totaal zijn er 5500 injectiepunten gemaakt en is 3,8 miljoen liter waterglas geïnjecteerd.
De injectieslangen worden ingebracht in de bodem middels een damwandprofiel. Dit is uitgevoerd door Van der Straaten, dat hiervoor de zwaarste kraan-trilblokcombinatie heeft ingezet.
Inmiddels is de keldervloer in de bouwkuip gestort. Mertens-Meulen heeft hierbij gekozen voor een zogenaamde hybride betonvloer, waarin de traditionele wapening deels vervangen is door staalvezels.
Tekstproductie: Henk Wind
Fotografie: Bart Drughorn, Henk Wind
