Kunstzinnige bouwval te koop

Vormgever annex kunstenaar Christoph Seyferth ontwierp zijn eigen woon-werkgebouw dat in Maastricht werd gebouwd. Hij deed dat als projectarchitect met ondersteuning van Dam en Partners Architecten. Het resultaat, dat in 2005 werd opgeleverd, staat al weer enige tijd te koop. Dat is volgens gevelanalist Nico Hendriks geen wonder.

De opdrachten die Christoph Seyferth in de loop van de jaren binnenhaalde, getuigen van een grote veelzijdigheid: van supermoderne zonnebrillen voor Adidas, een audiomeubel, een deurklopper tot en met een bed met bijpassende tafel voor het Lloyd Hotel in Amsterdam. Ook was hij betrokken bij de verbouwing van een kunstenaarsverblijf in Den Dolder. En och, dan moet je toch ook een gebouw kunnen ontwerpen, zal hij gedacht hebben. De atelierwoning in Maastricht, die hij in de eerste plaats voor zichzelf ontwierp, beschouwt hij als een experiment. Het moest ‘fundamenteel nieuw’ worden en ‘een functieloos gebouw waarin álles kan’. Met ‘alles’ bedoelt hij: wonen, werken, gebruik als atelier of kantoor, kinderopvang, verzorging van grootouders of het houden van een tentoonstelling. Het experiment is in ieder geval aan de buitenkant weinig geslaagd.

Foto's worden geladen

Het woon-werkgebouw staat al weer enige tijd te koop, het zal wel geen storm lopen

Foto's

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 

Gevel
Het experimentele karakter van het ontwerp zit duidelijk ook in het feit dat Seyferth geen architect is. Als je leest hoe makkelijk het verkrijgen van de vereiste bouwvergunning ging, heeft hij misschien de indruk gekregen dat bouwkunde helemaal niet zo’n moeilijk vak is. Zelf denkt hij dat het zo vlot ging omdat het bij welstand architecten zijn die het ontwerp moeten beoordelen en die waren blij ‘eindelijk eens iets met een sterk experimenteel karakter voorgeschoteld te krijgen.’ Want: ‘Blijkbaar begrijpen vakgenoten elkaar sneller’. Tenminste, dat staat zo in een artikel in de elektronische krant ‘Limburg onderneemt’. Het zou natuurlijk ook kunnen dat de logistieke ondersteuning door Dam en Partners Architecten van doorslaggevende betekenis is geweest.

Schuttinggevel
Hoe het ook zij, het is moeilijk voor te stellen dat de Maastrichtse commissie voor welstand serieus naar het bouwtechnische ontwerp heeft gekeken. Net als de golfplaten Pathé bioscoop in Rotterdam van architect Koen van Velsen oogt het pand als steigerbouw, een soort doorwerkproject. Dat blijkt geen wonder want Seyferth heeft zich laten inspireren door een steigerconstructie die hij zag in Venetië, een houten schutting over meerdere verdiepingen, waarin slechts enkele kleine luiken zijn opgenomen. In Venetië was het zonder twijfel echt een doorwerkproject en zullen er geen hoge eisen gesteld zijn geweest aan de kwaliteit van de afwerking, maar in Maastricht zou je anders verwachten. Toch is hij er echt gekomen: een ware schuttinggevel van eikenhouten planken.

Vergrijzing
De verticale eikenhouten delen zijn onbehandeld, het zal dus de bedoeling zijn dat ze vergrijzen en het liefst gelijkmatig, mag ik aannemen. Mocht dat niet het geval zijn, dan heeft de onconventionele vormgever zijn zin gekregen. De verkleuringen zijn zeer intensief, trouwens net zoals de scheurvorming, kromme ongelijke naden en schotelvorming. Bij elkaar vormen de gevels een staalkaart van de gevaren bij het gebruik van onbehandeld hout, waar Centrum Hout al vele jaren voor waarschuwt en waar ik op deze plaats al zo vaak over geschreven heb. Het komt er in feite op neer dat onbehandeld hout, ook als het van ten minste duurzaamheidsklasse 2 is, niet geschikt is voor het Nederlandse klimaat. Het is maar hoogst zelden dat de zo gewenste vergrijzing tot een fraai resultaat leidt.

Onbehandeld hout
Als het enige nadeel van onbehandeld hout de ongelijkmatige vergrijzing zou zijn, dan viel het nog mee. Dan zou je misschien zelfs een middel kunnen gebruiken om de vergrijzing snel en gelijkmatig tot stand te brengen. In Scandinavië wordt al jarenlang zo’n middel op de markt gebracht onder de akelige naam Järnvitriol. Het bevat FeSO4 (ferrosulfaat). Centrum Hout stelde vast dat ferrosulfaat ook het hoofdbestanddeel is van veel mosmiddelen. Experimenten op naaldhout lieten zien dat er goede resultaten zijn te behalen. Maar, vergrijzing is niet het enige nadeel van onbehandeld hout. Door ongelijkmatige vochtbelasting, wat in een gevel onvermijdelijk is, ontstaan onbeheersbare vormveranderingen, zoals schotelen, scheuren en kromtrekken. Dat heeft Seyferth met zijn experiment weer eens bewezen.

Beijk hier de video van het huis van Christoph Seyferth