Parkeergarage als aangenaam verblijfsgebied
Houten lamellen rondom vide
Geknikt
Bij de ontwikkeling van het Lookwartier waren diverse architecten betrokken. Het plan omvat een groot aantal woningen in diverse sectoren en een nieuw theater (inmiddels gerealiseerd, ontworpen door Mecanoo . In het vooroverleg werd besloten om de tweelaagse parkeergarage niet onder het theater te situeren, maar te combineren met de woningbouw (die op maaiveld een eigen overdekte parkeerlaag kreeg als onderdeel van de parkeergarage).
De vorm van de parkeergarage is gelijk aan de stedenbouwkundige opzet, waarbij in de plattegrond één lange zijde een knik heeft. Door te werken met stramienen van 14,4 m bleef een langgerekt driehoekig binnengebied over, dat Groosman Partners gebruikt heeft als centrale ruimte met trappenhuizen, liften en portiersloge.
Warm en licht
Dit middengebied is voorzien van een vide, met daarboven een lichtstraat. Zowel vloer als plafond zijn bekleed met – brandwerend geïmpregneerd – hout. Rondom het gebied zijn lariks lamellen geplaatst. Die staan 850mm van elkaar, zodat elke tussenruimte een toegang vormt. De warme uitstraling en het daglicht trekken mensen automatisch naar deze zone. Eenmaal in dit gebied lijken de lamellen een gesloten wand, waardoor de uitgangen voor voetgangers zich automatisch wijzen.
De houten lamellen zijn afgeleid van bielzen van tramrails. De locatie was namelijk voorheen tramremise, en later busremise. Drie rode horizontale lijnen dwars over de lamellen symboliseren nog dat hier drie tramlijnen bij elkaar kwamen.
Projectgegevens
| Constructieadviseur | ABT, Velp, |
|---|---|
| nstallatieadviseur | TS&A, Zuid-Beijerland |
| Uitvoering | Goldewijk, Doetinchem |
| Bouwperiode | augustus 2008 – juli 2010 |
| Tekst | Henk Wind |
| Foto's | Groosman Partners en Henk Wind |
| Ontwerp | Groosman Partners, Rotterdam, |
| Toezicht | CBB Arnhem, Arnhem |
| Projectmanagement | U-projecten, Arnhem |
| Gedelegeerd opdrachtgever | Spark, Leidschendam |
| Locatie | Hofstraat, Doetinchem |
| Opdrachtgever | Gemeente Doetinchem |
Veiligheid
De houten lamellen zijn tevens aanrijbeveiliging. Daartoe zijn ze aan onder- en bovenzijde bevestigd met zware stalen platen, die grotendeels aan het oog onttrokken zijn doordat ze in het hout zijn ingelaten.
De trappenhuizen zijn zo geplaatst dat de maximale loopafstand 30 meter is. Deze afstand is kleiner dan het Bouwbesluit vereist, maar is ingegeven door de brandweereisen. De brandweer kan vanuit veiligheidsoogpunt namelijk niet verder dan 30 meter een gebouw binnendringen. Om redenen van materieel is het middelste trappenhuis voorzien van een droge blusleiding en is hier een set slangen aangebracht.
Betonlook
Om voldoende contrast te krijgen met het warm aangeklede binnengebied, is de parkeergarage zelf vooral in betonlook gehouden. De vloeren zijn daarom ook niet gecoat, maar gevlinderd met een speciale toeslagstoffen. Deze keuze heeft echter meer voordelen. ‘Een coating heeft een beperkte levensduur en moet je heel vaak dweilen. En autobanden gaan vaak enorm piepen op een coating.’
De parkeergarage heeft drie stramienen van 14,8 meter. Deze overspanning wordt gemaakt met kanaalplaten met een druklaag. Met deze overspanning staan de kolommen buiten de parkeervakken. ‘Daardoor is de breedte van de parkeervakken losgekoppeld van de kolommen. Mocht er mettertijd behoefte zijn aan bredere parkeervakken, dan is dat eenvoudig te realiseren door nieuwe belijning aan te brengen.’
Voordeel is ook dat de afstand tussen de kolommen in de andere richting volledig vrij is. Die kon dus worden afgestemd op de beukbreedte van de bovenliggende woningen. De woningscheidende wanden van deze woningen zijn uitgevoerd als wandliggers.
Ovale kolommen
Om in de lijn van de 14,8 meter zo min mogelijk ruimte te verliezen, is gekozen voor ovale kolommen, vertelt directeur projectcoördinator Eric Rijper. Rechthoekige kolommen had ook gekund, maar de hoeken daarvan zijn gevoeliger voor beschadigingen. De kolommen zijn geprefabriceerd in een zeer dichte, gladde betonstructuur en in een lichte kleur. Aan onder- en bovenzijde zijn de kolommen iets ingesnoerd, waardoor ze visueel net even los komen van de vloeren.
In het midden van de kolom is een mantelbuis opgenomen, voor onder meer de leidingen van LPG- en CO-detectie. Ook andere leidingen en installatiecomponenten zijn zo veel mogelijk ingebouwd, waarbij volop gebruik is gemaakt van de druklaag van de kanaalplaten.
Veel aandacht is besteed aan de verlichting. Die is niet boven de rijbaan geplaatst, maar aan voor- en achterzijde van de parkeervakken. Daardoor hebben gebruikers altijd voldoende licht bij het inladen van boodschappen in de kofferbak van de auto. Tevens blijft de rijbaan vrij bij onderhoud aan de verlichting. De afstand tussen de verlichting is zo gekozen dat er geen donkere plekken ontstaan.
Gebruiksgemak
De parkeervakken zijn niet haaks op de rijbaan gelegd, maar onder 70º. Dat maakt het inparkeren veel gemakkelijker. Verder is gekozen voor eenrichtingsverkeer, met op beide koppen van de garage een hellingbaan. Het laatste stukje wand langs de helingbaan is iets omgezet, waardoor er visueel veel meer ruimte komt in de bocht. Op de vloer van de hellingbanen is langs de wanden een gecoate strook van 25 cm breed aangebracht. Dit voorkomt dat automobilisten als het ware naar de wand toe worden getrokken. Bij de in- en uitritten is de rijbaan juist zo versmald dat auto’s automatisch dicht bij de kaartautomaat terecht komen.
Ventilatie
Belangrijk in een parkeergarage is de ventilatie, alsmede rookafvoer bij brand. Voor de rookafvoer zijn ventilatoren geplaatst in de rand van de lichtstraat boven de vide Stuwkrachtventilatoren zorgen er voor dat de rook niet in dode hoeken blijft hangen.
Voor de normale gebruiksventilatie was dit systeem niet bruikbaar. De afgezogen lucht zou dan namelijk in het binnengebied tussen de woningblokken terecht komen. Deze lucht moet zo ver worden afgevoerd dat deze zich ook niet kan vermengen met ventilatielucht voor de woningen. Daarom zijn hiervoor grote schoorstenen geplaatst tegen de achtergevels van de woningen. Deze zijn opgebouwd uit staalconstructies, met een gemetselde schil. De schachten zuigen beide verdiepingen continu af met de vereiste basiscapaciteit. Per verdieping is tevens een kleppenregister aangebracht dat reageert op een eventueel verhoogd CO-gehalte. Op dat moment komen ook de stuwdrukventilatoren in actie om de CO-concentratie te verdunnen.
