UPC in het daglicht
Het nieuwe kantoor voor UPC is zo ontworpen dat het nog marktwaarde heeft als UPC vertrekt. Dat komt terug in een hoge ruimtelijke kwaliteit, een 35 procent lagere energiebehoefte en een gemakkelijke aanpasbaarheid aan nieuwe functies.
Twee essentiële voorwaarden waren bepalend voor de vorm van het nieuwe gebouw van UPC. In de eerste plaats was dat daglicht op de werkvloer, om zo te besparen op kunstlicht. Daarvoor werd een maximale afstand van 7 meter van werkplek tot gevel gehanteerd. Omdat het met het oog op beperking van energiebehoefte tevens een compact gebouw moest zijn, is een deel van de gevel naar binnen gehaald door twee atria te maken. In de tweede plaats moest het gebouw flexibel zijn qua inrichtingsmogelijkheden. UPC vroeg om duurzaamheid en dus extra investeringen van de ontwikkelaars, maar is zelf slechts huurder. Na een eventueel vertrek van UPC moet het gebouw voor nieuwe – en mogelijk meerdere huurders tegelijk – nog steeds aantrekkelijk en goed bruikbaar zijn. De open kantoorruimte slingert zich daarom als een S om de twee atria heen en de liften en trappen zijn strategisch geplaatst, zodat er flexibiliteit is bij de indeling en het plaatsen van eventueel gewenste afscheidingen.
Projectgegevens
| Locatie | Reviusstraat, Leeuwarden |
|---|---|
| Gebruiker en opdrachtgever | UPC Nederland |
| Ontwikkelaar | JOIN Ontwikkeling B.V. . (OVG re/developers en Triodos Bank) |
| Ontwerp | Architectenbureau Paul de Ruiter, Amsterdam |
| Constructieadviseur | Jansen Wesseling, Drachten |
| Adviseur duurzaamheid en installaties | Deerns Raadgevende Ingenieurs, Rijswijk |
| Uitvoering | Van Wijnen Gorredijk BV |
| Installateur | Wolter & Dros, Amersfoort |
| Bouwperiode | juni 2010- oktober 2011 |
| Foto's | Pieter Kers |
| Tekst | Marein Kolkmeijer |
Daglicht
De verlichting van de grote open werkvloeren gebeurt zoveel mogelijk met daglicht. Veel glas in de gevels en de twee atria halen licht, ruimte en uitzicht naar de werkplekken. De verdiepingshoogte van 2,85 meter is in de gevelzone vergroot tot 3,15 meter om het daglicht zover mogelijk naar binnen te halen. De aanvullende verlichting in het plafond is sensorgestuurd en afhankelijk van zowel de hoeveelheid daglicht als de aanwezigheid van mensen.
Om te voorkomen dat via de hoge ramen ook de warmte van de zon binnenkomt, zijn verschillende maatregelen genomen. Aan de zuidgevel zijn vaste horizontale lamellen aangebracht die directe instraling van de zon verhinderen. Deze lamellen sturen tevens via reflectie het daglicht via het plafond naar de werkplekken die zich wat verder van de gevel bevinden. De andere buitengevels hebben hoge verticale ramen in diepe negges. Volumineuze penanten tussen de ramen zorgen voor voldoende schaduwwerking. Overigens draagt de compacte vorm van het gebouw met de twee atria binnenin eraan bij dat het zonbelast geveloppervlak beperkt blijft.
Klimaatregeling
De ruimte wordt naar behoefte verwarmd of gekoeld middels klimaatplafonds en deels met vloerverwarming (laagtemperatuurverwarming in gevelzone). Het opwekken van warmte en koude gebeurt met warmtepompen en opslag in de bodem. Voor de stabilisatie van de bronnen wordt ‘s winters en in het voorjaar nog aanvullend koude onttrokken aan de Harlinger Trekvaart, die voor het gebouw langs loopt.
Voor de ventilatie van de kantoren wordt gebruikgemaakt van de atria. Die zijn als het ware de groene longen van het gebouw. Via onderdruk wordt alle warme retourlucht uit de kantoorruimtes gezogen en via de atria naar buiten afgevoerd. Uiteraard wordt hieruit eerst nog warmte teruggewonnen. De atria zelf worden niet aanvullend verwarmd of gekoeld. Wel kan er via te openen ramen in de glaskap extra geventileerd worden. Daarnaast wordt nog energie gewonnen met de energie-terugwinunit van de twee liften. Ook de PV-panelen met een oppervlak van ruim 450 m2 leveren flink wat energie.
Elfstedentocht
Vanaf de ontwerpfase is Eugen Toussaint van Deerns Raadgevende Ingenieurs bij het project betrokken geweest: “Opvallend was de hoge duurzaamheidsambitie: BREEAM Excellent. Dat is het op een na hoogste duurzaamheidsniveau. Het was een uitdaging om alle wensen betreffende bouwkundig gebruik en installatietechniek bij elkaar te krijgen. Er kwam heel veel installatietechniek bij kijken. Bijzonder is het gebruik daarbij van oppervlaktewater. Dat gebeurt niet vaak. Het Waterschap heeft toestemming gegeven. We hebben wel degelijk gekeken of het kanaal deel uitmaakte van de Elfstedentochtroute, maar dat was niet zo. Het gaat ook slechts om een hele kleine opwarming; die zal geen wak veroorzaken in ijs. We gebruiken ook regenwater. Onder het gebouw bevindt zich een opslag voor het grijswater-circuit. Hiermee worden de toiletten gespoeld en de planten in de atria van water voorzien.” De opslag van 78 m3 regenwater is na filtering goed voor 17.000 toiletspoelingen met 4-literspoeling.
Snelle pauzes
Er is alles aan gedaan om de werkomgeving zo prettig mogelijk te maken. Onderzoek van UPC heeft uitgewezen dat de werknemers in ruime gebouwen met veel daglicht en een goede klimaatregeling beter presteren dan werknemers in verouderde kantoorpanden. Het grootste gedeelte van het gebouw wordt als callcenter gebruikt. Er zitten 450 mensen dagelijks uren met een koptelefoon op hun hoofd achter een beeldscherm te telefoneren. Bij dat geconcentreerde werken is ontspanning in de pauzes extra belangrijk. De ontspanningsplekken zijn dicht bij de concentratieplekken gesitueerd. Er zijn op iedere verdieping ontspanningsplekken en koffiecorners. De brede balkons aan de groene atria zijn daarvoor een fijne plek; er kan zelfs een potje tafelvoetbal gespeeld worden. Verder is er een dakterras met rokersruimte en beneden een lounge-bar die dienst doet als ontmoetings- en vergaderplek.
Het komt overigens steeds vaker voor dat de eerste huurder met een huurcontract voor bijvoorbeeld 10 jaar flink wat in de melk te brokkelen krijgt bij de bouw van een nieuw kantoorpand. Investeerders en ontwikkelaars raken er steeds meer van overtuigd dat de meerwaarde van – en extra investering in – een duurzaam gebouw zich ook vertaalt in een langere verhuurbaarheid.
